ADA : Femmes et nouvelles technologies  - Femmes et  IT - Femmes et TIC
 

zoek

Newsletter

 
 

In dezelfde rubriek:

Vrije Software versus eigendomssoftware in de overheidsdiensten

Vrije software zit in de lift

Vrije software als feministische strategie?

Vrije software in het onderwijs: discussie en sensibilisering

Europese beroering rond softwarepatenten

Peer-to-peer technologie zet auteursrechten onder druk

Ontmoeting met Zoé Genot

Vrouwen en vrije software: een maatschappelijke uitdaging

Vrije software op de genderagenda

Hacker of alternatieve macho?

 
Click hier om de rubriek af te drukken

Digitales 2006

Copyleft in theorie en praktijk

Naast software dragen ook heel wat cultuurproducten vandaag een vrije of copyleft licentie. Op Digitales kwam je er meer over te weten en via de Burnstation jukebox kon je ook zelf de copyleft tour op (1).


Copyleft logo

Niets is wat het is geweest in het internettijdperk. Zoals programmeurs dat doen, kiezen ook artiesten voor een copyleftlicentie om hun kunst te bevrijden van een pervers systeem van eigendomsrechten dat het geld in de verkeerde zakken laat vloeien. Copyleft zet het systeem van copyright op zijn kop: in plaats van te verbieden geven artiesten via hun auteursrecht de toestemming om hun werk te kopiëren, te verspreiden en aan te passen (2).

Copyleft werkt als een virus: eens een artiest/e deze licentie aan zijn of haar werk toevoegt, is al wie het werk wil gebruiken verplicht dit onder dezelfde copyleftlicentie te doen. Ook al laten sommige copyleftlicenties commercieel gebruik toe (3), toch zal geen enkele mediareus het in zijn hoofd halen om iets op grote schaal te commercialiseren wat ook vrij gekopieerd mag worden.

Burnstation
Burnstation is een mengelmoes van de antieke jukebox en modernere "CD-luisterpaal" uit de supermarkt, met één groot verschil: de muziek die je beluistert is copyleft en je kan alles ter plekke ook gratis op een CD-branden en die mee naar huis nemen.

Meer info over Burnstation vind je op: http://www.platoniq.net/burnstation/

"Dankzij copyleft en het internet hebben veel artiesten de auteursrechtenorganisaties en distributiereuzen ook niet meer nodig", aldus Platoniq (4), die op Digitales met hun copyleft jukebox Burnstation (zie kader) een staaltje van het nieuwe copyleftdistributiesysteem lieten zien.

Maar waarvan leven copyleftartiesten als je hun creaties volledig legaal gratis mag kopiëren en downloaden? Platoniq: "Slechts een heel kleine elite leeft van de verkoop van hun kunst, de overgrote meerderheid - en vooral muzikanten - leven van live concerten of van deelname aan festivals, seminaries of ontmoetingsdagen. Om hiervoor bekendheid te verwerven is goedkope promotie en distributie via het internet onmisbaar. Met copyleft informeren de artiesten het publiek dat het legaal is om hun werk van het net down te loaden."

Voor Isabelle Vodjdani, die op Digitales de copyleftlicentie Art Libre (5) kwam voorstellen, komt het zoeken naar een nieuw inkomensmodel pas op de tweede plaats: "Copyleft wil in de eerste plaats de cultuur bevrijden van de beperking die het copyrightsysteem legt op het creatieproces. Kunst komt niet voort uit het niets. Een kunstenaar m/v baseert zich telkens op kunstvoorbeelden, ideëen en ’geesteskinderen’ uit het verleden. Dit gemeenschappelijk erfgoed kan niet zomaar de exclusieve eigendom van een auteur worden. Als we het voortbestaan van de kunst willen redden moeten we een halt toeroepen aan het huidige "sterrensysteem" dat kunstliefhebbers omvormt tot consumenten i.p.v. potentiële kunstenaars."

De politieke strijd om cultuur te bevrijden en tegelijk artiesten niet nog verder in het precaire bestaan te duwen is in volle gang, en dat werd ook op Digitales duidelijk. Na de sessies over copyleft werd in de wandelgangen druk gedebatteerd tussen publiek en sprekers/spreeksters. Wordt ongetwijfeld vervolgd...

Lize De Clercq
juni 2006

Noten & links
(1) Zie het onderdeel Vrije software en cultuur van morgen van het Digitales programma 2006
(2) Zie ook Ada’s artikel Internetpiraterij versus ’creative commons’ en ’copyleft’-cultuur: Peer-to-peer technologie zet auteursrechten onder druk
(3) De Creative Commons copyleftlicenties Naamsvermelding 2.0, Naamsvermelding-GelijkDelen 2.0 en Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 2.0 en ook de Licence Art Libre van Copyleft Attitude laten bijvoorbeeld commerciëel gebruik toe.
(4) http://www.platoniq.net
(5) http://artlibre.org

^Paginatop^





Forum de l'article

 
Attribution-NonCommercial 2.0 Belgium