ADA - Vrouwen en Nieuwe TechnologieŽn

Stereotypen ontkrachten

 

Stereotypen werken op een aparte manier: ze veranderen niet. Als ze eenmaal verankerd zijn in de samenleving, geraken we er maar moeilijk vanaf, want onze hersenen hebben de eigenschap dat ze informatie sorteren en dat ze slechts onthouden wat hen uitkomt. Dat wil echter niet zeggen dat onze hersenen blind zijn voor dingen die niet overeenstemmen met een stereotype, integendeel zelfs. Onze hersenen zullen de tijd nemen om deze ‘inconsistentie’ aan te pakken, om deze aan de kant te schuiven en het stereotype te beschermen (als het stereotype ten minste nuttig is). We creŽren dus spontaan een uitzondering als we iets zien wat niet overeenkomt met wat we hadden verwacht.

We kunnen verhinderen dat iets opzij geschoven wordt als het ‘verrassend’ is. Als we het beeld analyseren, kunnen we bepalen of het beeld het stereotype versterkt of ontkracht.

Als een beeld in de lijn ligt van het stereotype, dan is er geen cognitief conflict. Het individu vervolgt rustig zijn route, zonder dat hij of zij het beseft. Het individu is immers niet tegen de haren ingestreken, zijn overtuigingen worden bevestigd. Door een beeld te analyseren, kun je je vragen stellen over dit stereotype, over de ogenschijnlijke ‘natuurlijkheid’ van een afbeelding en kun je het stereotype in twijfel trekken.

Als daarentegen het beeld het tegengestelde is van het stereotype, kun je je door het beeld te analyseren bewust worden van het vernieuwende karakter van het beeld. Echter, wil een zogenaamd contrastereotiepe beeld een stereotype kunnen veranderen, moet het niet afgedaan kunnen worden als een uitzondering. Het nieuwe beeld moet dus een situatie of persoon voorstellen die dicht genoeg bij het originele stereotype ligt, zodat het stereotype kan verschuiven. En dan moet de herhaling van ‘goede’ beelden langzaamaan ervoor zorgen dat het stereotype verandert.

Tot slot, als iedereen die beelden maakt, probeert om stereotypen te vermijden, zullen op termijn de afbeeldingen op een positieve manier veranderen.